مرکز نیکوکاری حضرت ولی عصر(عج) گراش، به عنوان برترین مرکز نیکوکاری فارس در امر جذب کمک خیرین و یاری رسانی به خانوارهای بی بضاعت معرفی شد.

زكات در لغت([1]) و قرآن به معناي طهارت و پاكيزگي([2]) و رشد و نمو([3]) و احتمالا به معناي عمل صالح([4]) نيز آمده است و در اصطلاح فقهاء زكات حقّي است واجب، در مالي كه به حد نصاب رسيده باشد.

زكات از جمله ي ضروريات دين است و از عبادات مهم محسوب مي شود;([5]) به طوري كه قرآن در آياتي كه انسان را به نماز دعوت كرده، آن را با زكات مقرون ساخته است.

«فاقيموا الصلاة و آتوا الزكوة»;([6]) «پس نماز را بر پا داريد و زكات بدهيد». با اداي نماز و پرداخت زكات است كه برادري و اخوّت ديني حاصل مي شود.

پاسخ اجمالی
«زکاة» در لغت، به دو معنا آمده است: یکى رشد و نموّ و دیگرى پاکى. کلمه «زکات» به سهمی اطلاق می‌شود که انسان مؤمن از مال خود خارج می‌کند و به فقرا می‌دهد، به این دلیل است که در پرداخت آن، امید رشد و افزایش مال همراه با خیرات و برکات را دارد، و موجب تزکیه و پاکى روح پرداخت کننده می‌شود.
معناى زکات به کار رفته در آیات کریمه قرآن گسترده است، در حالى‌که معناى خمس یک چیز بیشتر نیست. آیاتی که درباره زکات در قرآن کریم آمده است؛ همه مربوط به زکات واجب اصطلاحی فقهی نیست؛ بلکه زکات با معانی متفاوت و همراه با عناوین مختلف ذکر شده است؛ مانند زکات واجب، زکات به معنای انفاق و صدقه مستحبی، زکات به معناى پاکى. اگرچه اکثر آیات مربوط به زکات در مورد زکات مال - اعم از واجب یا مستحب- است. همچنین باید در نظر داشت که در صدر اسلام «زکات‏» در معناى لغوى (انفاق مال) به کار می‏رفته، نه در خصوص زکات‏ واجب‏.
اما باید دانست که هرکدام از این‌دو منبع اقتصادی و عبادی جامعه اسلامی، جایگاه ویژه خود را دارند و بر اساس مصلحت‌ها و منفعت‌هایی در مواردی واجب و در مواردی مستحب قرار داده شده‌اند.

زکات، یکی از واجبات دین مبین اسلام است؛ با این حال، در میان کتابها و پژوهشهای دینی انجام شده، این موضوع سهم ناچیزی را داراست، در حالی که با نگاهی دقیق به نظام مالی دین اسلام می توان به اهمیت و جایگاه ویژه زکات و نقش آن در فقر زدایی، رشد، تعالی و پاکیزگی باطنی جامعه پی برد.

از این رو، گسترش و فزونی هر چه بیش تر پژوهشها در موضوع زکات، بسیار ضروری به نظر می رسد؛ زیرا ره آورد مهم آن افزایش هر چه بیش تر زکات دهندگان و نقش آفرینی زکات در جامعه امروزی است.

نظر به این که جامعیت، اتقان و سودمندی هر پژوهشی در گرو کتاب شناسی و منبع یابی جامع موضوع آن پژوهش است، ارائه کتاب شناسی زکات ضروری می نماید.

این نوشتار، کتاب شناسی تقریبا جامعی در موضوع زکات است که بخش اعظم مهم ترین کتابهای نوشته شده در موضوع زکات را در بر دارد. درباره این نوشتار، نکاتی چند قابل ذکر است:

چند جمله ای درباره زکات می خواهم خدمتتان عرض کنم:

یکی این که زکات، عِدل نماز است؛ یعنی همتای نماز است. در 27 آیه قرآن وقتی خدا می فرماید نماز بخوانید می گوید زکات هم بدهید. نمی شود انسان نماز بخواند اما نسبت به فقرا و گرسنگان بی تفاوت باشد.

دوم این که حضرت رسول صلی الله علیه و آله آمد داخل مسجد به پنج نفر فرمود: از مسجد بیرون بروید؛ عده ای از اصحاب پرسیدند یا رسول الله! چرا اینها را از مسجد بیرون می کنید؟ حضرت فرمود: اینها نماز می خوانند ولی زکات نمی دهند!

سوم این که روایت داریم نماز بی زکات قبول نیست؛ نماز و زکات اگر با هم باشند مورد قبول است. ریل راه آهن باید دو تا باشد تا قطار بتواند حرکت کند؛ نماز با زکات باید باشد. گنبد اسلام روی پنج پایه استوار است که یکی از آنها نماز است و یکی زکات.

آن هنگام که آیه زکات بر پیام آور وحی صلی الله علیه و آله نازل شد، به منادی فرمان داد تا میان مسلمانان ندا برآورد:

«أیّها المسلمون! زَکّوا أموالَکُم تُقبَلَ صَلَواتُکُم»(1)

«ای مسلمانان! زکات داراییهای خویش را بدهید تا نمازتان پذیره حق شود.»

این ندا، ندایی وحیانی بود بر ارزش و اهمیت زکات و همه آنچه مربوط به آن است در عرض زمین و در طول زمان.

آنچه ما در پی آورده ایم، احکام زکات طبق فتاوا و نظریات مرجع کم نظیر شیعه و بنیان گذار جمهوری اسلامی ایران، حضرت امام خمینی قدس سره است تا ما نیز بتوانیم به ندای آن وحیانی مرد لبیکی گفته باشیم.

چون هدفمان آشناییِ بیش تر با احکام زکات و دریافت کلی از آن بوده است و می خواسته ایم دراز دامن هم سخن نگفته باشیم، از یادکردِ فتاوا و نظریات مراجع بزرگوار دیگر پرهیخته ایم.

از این رو هر مقلّدی برای عمل به احکام زکات، نه فقط شایسته که بایسته است به فتاوا و نظریات مرجع تقلید خویش نیز مراجعه کند و سپس آنها را به کار گیرد.

شرح وظایف معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری

1.تعیین جایگاه زکت در برنامه های کوتاه مدت - میان مدت و بلند مدت کشور
2.پیگیری اهداف زکات در سند چشم انداز
3.اخذ پیشنهادات بودجه ای زکات از وزارت رفاه – وزارت کشور – کمیته امداد امام خمینی(ره) و ستاد زکات و گنجاندن در لایحه بودجه سالانه.
4.همکاری با ستاد زکات کشور پیرامون رفع خلاء های اجرایی و بودجه یی زکات.
5.نظارت و ارزیابی در امور بودجه دولتی زکات
6.تعامل هدفمند با مجلس شورای اسلامی در طرح ها و لوایح مربوط به زکات و انتقال به ریاست جمهوری جهت عملیاتی کردن برنامه های آن.

    ماده1ـ به منظور تشویق مردم به ادای زکات و سازماندهی امور مربوط در صورت اذن ولی فقیه و اعطاء اختیارات در چهارچوب این قانون، «شورای مرکزی زکات» با عضویت اشخاص زیر تشکیل می گردد:

وقتی رسول خدا می‌گوید «هیچ ماهی در حُرمت و برتری نزد خدا به پای «رجب» نمی‌رسد»[1]، آدم وسوسه می‌شود که ببیند «رجب» چگونه ماهی است؟

1- وَ الْبُدْنَ جَعَلْنَاهَا لَكُمْ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ لَكُمْ فِيهَا خَيْرٌ فَاذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهَا صَوافَّ فَإِذَا وَجَبَتْ جُنُوبُها فَكُلُوا مِنْهَا وَ أَطْعِمُوا القَانِعَ وَ الْمُعْتَرَّ . ( ‌سوره حج آيه 36 ) 
و نحر شتران فربه را از شعائر حج مقرر داشتيم كه در آن قرباني شما را خير و صلاح است پس هنگام ذبح آن تا بر پا ايستاده نام خدا را ياد كنيد و چون پهلويش به زمين افتد از گوشت آن تناول و به فقير و سائل هم اطعام كنيد . 

2- لَنْ يَنْالَ اللَّه لُحُومُهَا وَ لَا دِمَاءُهَا وَ لَكِنْ يَنَالُهُ التَّقْويَ مِنْكُمْ . ( ‌سوره حج آيه 37 ) 
هرگز گوشت اين قربانيها نزد خدا به درجه قبول نمي رسد ليكن تقواي شماست كه به پيشگاه قبول او خواهد رسيد . 

3- وَ اتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ ابْنَيْ ءَادَمَ بِِِالْحَقِّ إِذْ قَرَّبَا قُرْبَاناً فَتُقُبِّلَ مِنْ أَحَدِهِمَا وَ لَمْ يُتَقَبَّلْ مِنْ الْآخَرِ قَالَ لَأَقْتُلَنََّكَ قَالَ إِنَّمَا يَتَقَبَّلُ اللَّهُ مِنَ الْمُتَّقِينَ . ( ‌سوره مائده آيه 27 ) 
و بخوان بر آنها به حقيقت و راستي حكايت دو پسر آدم ( قابيل و هابيل ) را كه تقرب به قرباني جستند از يكي پذيرفته شد و از آن ديگري پذيرفته نشد ( قابيل به برادرش هابيل كه قربانيش قبول شد ) گفت من تو را البته خواهم كشت ( هابيل ) گفت ( مرا گناهي نيست ) كه خدا قرباني متقيان را خواهد پذيرفت . 

4- وَ أَتِمُّوا الْحَجَّ وَ الْعُمْرَةَ لِلَّهِ فَإِنْ أُحْصِرْتُمْ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ . ( ‌سوره بقره آيه 196 ) 
همه اعمال حج و عمره را براي خدا به پايان برسانيد و اگر ترس و منعي پيش آيد فرستادن قرباني كه كاري سهل است بجا آريد .